Wat is wraking in het strafrecht? Uitleg verzoek tot wraking
Iedere verdachte heeft recht op een onpartijdige en onafhankelijke rechter. Toch kan het voorkomen dat u of uw advocaat tijdens een zitting het gevoel krijgt dat een rechter niet onbevooroordeeld is. In dat geval bestaat de mogelijkheid om een verzoek tot wraking in te dienen.
In deze blog leggen wij uit:
wat wraking precies inhoudt,
wanneer u een rechter kunt wraken,
wat de wettelijke grondslag is,
en waarom juridisch advies hierbij essentieel is.
Wat houdt een verzoek tot wraking in?
Een verzoek tot wraking betekent dat u de rechtbank vraagt om één of meer rechters die uw strafzaak behandelen, te vervangen door andere rechters. Wraking is bedoeld om te waarborgen dat uw zaak wordt behandeld door een rechter die volledig onpartijdig is.
Wraking kan worden verzocht door:
de verdachte zelf, of
de advocaat van de verdachte.
Het verzoek moet worden gedaan zodra de vermeende vooringenomenheid blijkt, meestal tijdens de zitting.
Wanneer kunt u een rechter wraken?
Wraking is mogelijk wanneer er sprake is van feiten of omstandigheden waardoor de schijn ontstaat dat de rechter:
vooringenomen is,
zich al een oordeel heeft gevormd,
of niet onafhankelijk optreedt.
Het gaat hierbij niet alleen om daadwerkelijke partijdigheid, maar ook om de objectieve schijn van partijdigheid. De rechtspraak hanteert hierbij een strenge toets.
Wraking in de wet (artikel 512 Sv)
De wettelijke basis voor wraking in het strafrecht is opgenomen in artikel 512 van het Wetboek van Strafvordering:
“Op verzoek van de verdachte of het openbaar ministerie kan elk van de rechters die een zaak behandelen, worden gewraakt op grond van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden.”
Dit betekent dat:
elke rechter die bij de zaak betrokken is, kan worden gewraakt;
het verzoek gemotiveerd moet zijn;
subjectieve gevoelens alléén onvoldoende zijn.
Recht op een onpartijdige en onafhankelijke rechter
Het recht op een onpartijdige rechter is niet alleen nationaal vastgelegd, maar ook internationaal beschermd. In artikel 6 lid 1 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) is bepaald dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter.
Rechterlijke onpartijdigheid is daarmee een essentieel onderdeel van:
een eerlijk strafproces,
het vertrouwen in de rechtspraak,
en de legitimiteit van rechterlijke beslissingen.
Ontbreekt deze onpartijdigheid – of bestaat daarover gerede twijfel – dan kan en moet hiertegen worden opgetreden via een wrakingsverzoek.
Hoe verloopt een wrakingsprocedure?
Na het indienen van een wrakingsverzoek:
wordt de strafzaak tijdelijk geschorst;
beslist een wrakingskamer (andere rechters) over het verzoek;
wordt beoordeeld of sprake is van gerechtvaardigde twijfel aan de onpartijdigheid.
Wordt het verzoek toegewezen, dan wordt de gewraakte rechter vervangen.
Wordt het verzoek afgewezen, dan wordt de strafzaak voortgezet met dezelfde rechter(s).
Wraking is juridisch complex – schakel tijdig een advocaat in
Een wrakingsverzoek wordt niet lichtvaardig toegewezen. Onjuist of onzorgvuldig gebruik kan zelfs nadelig uitpakken voor uw zaak. Daarom is het van groot belang dat een wrakingsverzoek:
juridisch correct wordt onderbouwd,
op het juiste moment wordt gedaan,
en strategisch wordt ingezet.
Twijfelt u aan de onpartijdigheid van de rechter in uw strafzaak? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Wij brengen u direct in contact met een gespecialiseerde strafrechtadvocaat.